Powiązanie klasyfikacji budżetowej z planem kont – autorska propozycja rozwiązania

2026-07-20

1742

views

Piotr Rybicki

Wprowadzenie

Gdy 29 kwietnia 2026 r., a więc dzień po opublikowaniu rozporządzenia w sprawie „nowej” klasyfikacji budżetowej, Ministerstwo Finansów udostępniło tzw. klucze przejścia, większość księgowych na co dzień pracujących z klasyfikacją budżetową spodziewała się, że kolejnym krokiem będzie publikacja zapowiedzianych w art. 40a ustawy o finansach publicznych powiązań klasyfikacji budżetowej z planem kont.

Do dziś (20 lipca 2026 r.) dokument taki nie został opublikowany. Co więcej, coraz więcej wskazuje na to, że nie należy oczekiwać jego szybkiego udostępnienia.

Przyczyn takiego stanu rzeczy jest zapewne kilka. W mojej ocenie jedną z nich jest brak konsekwencji w konstruowaniu nowych paragrafów klasyfikacji budżetowej, nieprecyzyjne opisy części z nich oraz zastosowanie tzw. zasady dwustronności, polegającej na połączeniu dochodów i wydatków w ramach jednego paragrafu. Wszystko to znacząco utrudnia jednoznaczne przypisanie paragrafów do poszczególnych kont księgowych.

Nie zamierzam wyręczać Ministerstwa Finansów w opracowaniu rozwiązania, które powinno zostać przygotowane na poziomie centralnym. Chciałbym jednak zaproponować autorską koncepcję powiązania nowych paragrafów wydatkowych z kontami księgowymi. Oparłem ją przede wszystkim na obowiązującym planie kont oraz dotychczasowych rozwiązaniach stosowanych przez samo Ministerstwo Finansów.

Powiązanie klasyfikacji budżetowej z planem kont… już jest…

Mowa oczywiście o obecnie obowiązującej klasyfikacji budżetowej (rozporządzenie z 2010 r.) oraz polityce rachunkowości Ministerstwa Finansów z 31 grudnia 2024 r. (Dz. Urz. Min. Fin. z 2024 r. poz. 129).

W dokumencie tym Ministerstwo Finansów przypisało poszczególne paragrafy wydatków do kont kosztowych zespołu 4.

401 (Zużycie materiałów i energii) przyporządkowano następujące paragrafy klasyfikacji budżetowej wydatków budżetowych: 421–426
402 (Usługi obce) 427, 428, 430, 431, 434, 436, 438 i 439, 440 (w zakresie działalności podstawowej).
403 (Podatki i opłaty) 430, 443, 448–454, 469
404 (Wynagrodzenia) 401–407, 409, 410, 417
405 (Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia) 302, 304, 307, 408, 411, 412, 414, 418, 425, 428, 430, 444, 455, 470, 471 i 478.
409 (Pozostałe koszty rodzajowe)) 02, 419, 420, 430, 432, 440 (w zakresie pozostałej działalności), 441–443, 452, 454, 461–464, 469, 472, 477 i 489
410 (Inne świadczenia finansowane z budżetu) 303, 305, 311, 321, 324–326, 413, 419, 429, 430 i 455

Trudno dziś jednoznacznie ocenić, w jakim stopniu powyższe przyporządkowanie było faktycznie wykorzystywane w praktyce. Niewątpliwie jednak mogło ono powodować liczne wątpliwości interpretacyjne. Najlepszym przykładem jest paragraf 430, który został przypisany aż do pięciu różnych kont: 402, 403, 405, 409 i 410.

Można byłoby zatem oczekiwać, że przy tworzeniu nowej klasyfikacji budżetowej Ministerstwo Finansów uporządkuje paragrafy w taki sposób, aby odpowiadały poszczególnym rodzajom kosztów. Niestety, analiza nowych rozwiązań prowadzi do odmiennych wniosków.

Warto również zauważyć, że Ministerstwo Finansów nigdy nie zdefiniowało analogicznych powiązań dla kont zespołu 7. W swojej polityce rachunkowości wskazało jedynie, że dla kont 130, 201, 202, 204, 210 i 221 analityka może (a w praktyce powinna) być prowadzona według podziałek klasyfikacji budżetowej.

Jak rozporządzenie definiuje poszczególne rodzaje kosztów?

Punktem wyjścia do opracowania autorskiego przyporządkowania jest rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont (…). W załączniku nr 3 określono zakres poszczególnych kont kosztowych zespołu 4.

Zgodnie z tym rozporządzeniem:

Konto 401 służy do ewidencji kosztów zużycia materiałów i energii na cele działalności podstawowej, pomocniczej i ogólnego zarządu. Na stronie Wn konta 401 ujmuje się poniesione koszty z tytułu zużycia materiałów i energii, a na stronie Ma konta 401 ujmuje się zmniejszenie poniesionych kosztów z tytułu zużycia materiałów i energii.
Konto 402 służy do ewidencji kosztów z tytułu usług obcych wykonywanych na rzecz działalności podstawowej jednostki. Na stronie Wn konta 402 ujmuje się poniesione koszty usług obcych, a na stronie Ma konta 402 ujmuje się zmniejszenie poniesionych kosztów
Konto 403 służy do ewidencji w szczególności kosztów z tytułu podatku akcyzowego, podatku od nieruchomości i podatku od środków transportu, podatku od czynności cywilnoprawnych oraz opłat o charakterze podatkowym, a także opłat: notarialnej, skarbowej i administracyjnej oraz składek i wpłat do organizacji międzynarodowych. Na stronie Wn konta ujmuje się poniesione koszty z ww. tytułów, a na stronie Ma ujmuje się zmniejszenie poniesionych kosztów
Konto 404 służy do ewidencji kosztów działalności podstawowej z tytułu wynagrodzeń z pracownikami i innymi osobami fizycznymi zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło, umowy agencyjnej i innych umów zgodnie z odrębnymi przepisami. Na stronie Wn konta ujmuje się kwotę należnego pracownikom i innym osobom fizycznym wynagrodzenia brutto (tj. bez potrąceń z różnych tytułów dokonywanych na listach płac). Na stronie Ma księguje się korekty uprzednio zewidencjonowanych kosztów działalności podstawowej z tytułu wynagrodzeń
Konto 405 służy do ewidencji kosztów działalności podstawowej z tytułu różnego rodzaju świadczeń na rzecz pracowników i osób fizycznych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, umowy o dzieło i innych umów, które nie są zaliczane do wynagrodzeń. Na stronie Wn konta 405 ujmuje się poniesione koszty z tytułu ubezpieczeń społecznych i świadczeń na rzecz pracowników i osób fizycznych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, umowy o dzieło i innych umów, które nie są zaliczane do wynagrodzeń. Na stronie Ma konta ujmuje się zmniejszenie kosztów z tytułu ubezpieczenia społecznego i świadczeń na rzecz pracowników i osób fizycznych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, umowy o dzieło i innych umów
Konto 409 służy do ewidencji kosztów działalności podstawowej, które nie kwalifikują się do ujęcia na kontach 400-405. Na koncie tym ujmuje się w szczególności zwroty wydatków za używanie samochodów prywatnych pracowników do zadań służbowych, koszty krajowych i zagranicznych podróży służbowych, koszty ubezpieczeń majątkowych i osobowych, odprawy z tytułu wypadków przy pracy oraz innych kosztów niezaliczanych do kosztów działalności finansowej i pozostałych kosztów operacyjnych. Na stronie Wn konta ujmuje się poniesione koszty z ww. tytułów, a na stronie Ma ich zmniejszenie.

/konto 411 w rozporządzeniu nie występuje/

Powiązania z planem kont – propozycja autorska

Przystępując do opracowania własnego przyporządkowania paragrafów wydatkowych do kont kosztowych, kierowałem się przede wszystkim definicjami poszczególnych kont wynikającymi z rozporządzenia w sprawie rachunkowości budżetowej, dotychczasowymi rozwiązaniami stosowanymi przez Ministerstwo Finansów oraz charakterem ekonomicznym nowych paragrafów.

Nie we wszystkich przypadkach możliwe było jednoznaczne przypisanie paragrafu do konkretnego konta. Tam, gdzie rozwiązanie budzi moje wątpliwości lub może być przedmiotem dyskusji, wyraźnie to zaznaczyłem.

Co zatem udało się wypracować?

401 – Zużycie materiałów i energii

Konto 401 służy do ewidencji kosztów zużycia materiałów i energii na cele działalności podstawowej, pomocniczej i ogólnego zarządu. Na stronie Wn konta 401 ujmuje się poniesione koszty z tytułu zużycia materiałów i energii, a na stronie Ma konta 401 ujmuje się zmniejszenie poniesionych kosztów z tytułu zużycia materiałów i energii.

421 – 701 Środki trwałe amortyzowane jednorazowo (013/401)
711 Wartości niematerialne i prawne amortyzowane jednorazowo (013/401)
778 Materiały i wyposażenie (401)

422 – 776 Artykuły żywnościowe (401)

423 – 775 Leki, wyroby medyczne i produkty biobójcze (401)

424 – 701 Środki trwałe amortyzowane jednorazowo (013/401)
777 – Środki dydaktyczne i książki (401)

425 – 704 Sprzęt i uzbrojenie (013/401)

426 – 770 Energia (401)
771 Woda (401)

402 – Usługi obce

Konto 402 służy do ewidencji kosztów z tytułu usług obcych wykonywanych na rzecz działalności podstawowej jednostki. Na stronie Wn konta 402 ujmuje się poniesione koszty usług obcych, a na stronie Ma konta 402 ujmuje się zmniejszenie poniesionych kosztów

427 – 634 Usługi remontowe (402)

428 – 680 Usługi zdrowotne (402)

430 – 182 Różne opłaty (403)
631 Najem i dzierżawa składników majątkowych (402)
638 Szkolenia dla osób niebędących pracownikami jednostki (402/409)
639 Opłaty i refundacje za studia organizowane przez uczelnie w zakresie dokształcania kadr (405/409)
642 Dopłaty do przejazdów (402)
662 Opłaty za wywóz odpadów stałych i odbiór ścieków (402)
682 Usługi informatyczne (402)
686 Udostępnianie map, materiałów i informacji z powiatowego i wojewódzkiego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (403)
687 Usługi pozostałe (402)
711 Wartości niematerialne i prawne amortyzowane jednorazowo (013/401)

431 – 685 Realizacja zleconych programów poręczeniowo-gwarancyjnych i wspierania eksportu (402/640)

434 – 635 Usługi restauratorsko-konserwatorskie dotyczące obiektów zabytkowych będących w użytkowaniu jednostek sektora finansów publicznych (402)

436 – 681 Usługi telekomunikacyjne (402)

438 – 679 Usługi tłumaczenia (402)

439 – 677 Usługi wykonania ekspertyz, analiz i opinii (402)

440 – 687 Usługi pozostałe (402)

403 – Podatki i opłaty

Konto 403 służy do ewidencji w szczególności kosztów z tytułu podatku akcyzowego, podatku od nieruchomości i podatku od środków transportu, podatku od czynności cywilnoprawnych oraz opłat o charakterze podatkowym, a także opłat: notarialnej, skarbowej i administracyjnej oraz składek i wpłat do organizacji międzynarodowych. Na stronie Wn konta ujmuje się poniesione koszty z ww. tytułów, a na stronie Ma ujmuje się zmniejszenie poniesionych kosztów

443 – 459 Składki na rzecz stowarzyszeń krajowych (409)
644 Działalność klubów i kół poselskich, senackich i parlamentarnych (409)
678 Ubezpieczenia osobowe i majątkowe (409)

448 – 138 Podatek od nieruchomości (403)

449 – 147 Pozostałe podatki na rzecz budżetu państwa (403)

450 – 143 Pozostałe podatki na rzecz budżetów jednostek samorządu terytorialnego (403)

451 – 171 Opłaty na rzecz budżetu państwa (403)
656 Opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości (403)
657 Opłaty za trwały zarząd, użytkowanie i służebności (403)

452 – 178 Inne lokalne opłaty pobierane przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie odrębnych ustaw (403)
656 Opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości (403)
657 Opłaty za trwały zarząd, użytkowanie i służebności (403)

453 – 101 Podatek od towarów i usług (VAT) (403)

454 – 458 Składki do organizacji międzynarodowych (403)

469 – 457 Składki do organizacji międzynarodowych, w których uczestnictwo związane jest z członkostwem w Unii Europejskiej (403)

404 – Wynagrodzenia

Konto 404 służy do ewidencji kosztów działalności podstawowej z tytułu wynagrodzeń z pracownikami i innymi osobami fizycznymi zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło, umowy agencyjnej i innych umów zgodnie z odrębnymi przepisami. Na stronie Wn konta ujmuje się kwotę należnego pracownikom i innym osobom fizycznym wynagrodzenia brutto (tj. bez potrąceń z różnych tytułów dokonywanych na listach płac). Na stronie Ma księguje się korekty uprzednio zewidencjonowanych kosztów działalności podstawowej z tytułu wynagrodzeń

401 – 601 Wynagrodzenia osobowe pracowników (404)
644 Działalność klubów i kół poselskich, senackich i parlamentarnych (404/409)

402 – 602 Wynagrodzenia osobowe członków korpusu służby cywilnej (404)

403 – 603 Wynagrodzenia osobowe sędziów i prokuratorów oraz asesorów (404)

404 – 607 Dodatkowe wynagrodzenie roczne (404)

405 – 615 Uposażenia żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy (404)

406 – 616 Inne należności żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy zaliczane do wynagrodzeń (404)

407 – 617 Dodatkowe uposażenie roczne dla żołnierzy zawodowych oraz nagrody roczne dla funkcjonariuszy (404)

409 – 668 Honoraria (404)

410 – 669 Wynagrodzenia agencyjno-prowizyjne (404)

417 – 670 Wynagrodzenia bezosobowe (404)

405 – Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia

Konto 405 służy do ewidencji kosztów działalności podstawowej z tytułu różnego rodzaju świadczeń na rzecz pracowników i osób fizycznych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, umowy o dzieło i innych umów, które nie są zaliczane do wynagrodzeń. Na stronie Wn konta 405 ujmuje się poniesione koszty z tytułu ubezpieczeń społecznych i świadczeń na rzecz pracowników i osób fizycznych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, umowy o dzieło i innych umów, które nie są zaliczane do wynagrodzeń. Na stronie Ma konta ujmuje się zmniejszenie kosztów z tytułu ubezpieczenia społecznego i świadczeń na rzecz pracowników i osób fizycznych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, umowy o dzieło i innych umów

302 – 233 Świadczenia w naturze niezaliczone do wynagrodzeń (405)
234 Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń (405)
235 Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń przysługujące sędziom i prokuratorom oraz asesorom i aplikantom (405)
236 Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń przysługujące członkom korpusu służby cywilnej (405)
237 Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń przysługujące nauczycielom (405)
639 Opłaty i refundacje za studia organizowane przez uczelnie w zakresie dokształcania kadr (405/409)

304 – 449 Nagrody o charakterze szczególnym niezaliczone do wynagrodzeń (405)

307 – 239 Wydatki osobowe niezaliczone do uposażeń wypłacane żołnierzom zawodowym i funkcjonariuszom (405)
240 Wydatki osobowe oraz pozostałe należności wypłacane żołnierzom niebędącym żołnierzami zawodowymi (405)
618 Pozostałe należności żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy o charakterze wynagrodzeniowym (405)
619 Równoważniki pieniężne dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy (405)

408 – 238 Uposażenia i świadczenia pieniężne wypłacane przez okres roku żołnierzom i funkcjonariuszom zwolnionym ze służby (405)

411 – 242 Składki na ubezpieczenia społeczne finansowane ze środków publicznych
621 Składki na ubezpieczenia społeczne związane z zatrudnieniem (405)

412 – 622 Składki na Fundusz Pracy oraz Fundusz Solidarnościowy (405)

414 – 187 Wpłaty na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (403)

418 – 239 Wydatki osobowe niezaliczone do uposażeń wypłacane żołnierzom zawodowym i funkcjonariuszom (405)
618 Pozostałe należności żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy o charakterze wynagrodzeniowym (405)
619 Równoważniki pieniężne dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy (405)

425 – 703 Sprzęt i uzbrojenie amortyzowane jednorazowo (013/401)
704 Sprzęt i uzbrojenie (013/401)

428 – 680 Usługi zdrowotne (405)

444 – 626 Odpisy na fundusz świadczeń socjalnych (405)

455 – 636 Szkolenia członków korpusu służby cywilnej (405)

470 – 637 Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej (405)

471 – 623 Wpłaty na PPK finansowane przez podmiot zatrudniający (405)

478 – 624 Składki na Fundusz Emerytur Pomostowych (405)

409 – Pozostałe koszty rodzajowe

Konto 409 służy do ewidencji kosztów działalności podstawowej, które nie kwalifikują się do ujęcia na kontach 400-405. Na koncie tym ujmuje się w szczególności zwroty wydatków za używanie samochodów prywatnych pracowników do zadań służbowych, koszty krajowych i zagranicznych podróży służbowych, koszty ubezpieczeń majątkowych i osobowych, odprawy z tytułu wypadków przy pracy oraz innych kosztów niezaliczanych do kosztów działalności finansowej i pozostałych kosztów operacyjnych. Na stronie Wn konta ujmuje się poniesione koszty z ww. tytułów, a na stronie Ma ich zmniejszenie.

419 – 450 Pieniężne nagrody konkursowe (409)
683 Rzeczowe nagrody konkursowe (409)

420 – 684 Fundusz operacyjny (409)

432 – 692 Staże i specjalizacje medyczne (404/409)

440 – 687 Usługi pozostałe (w zakresie pozostałej działalności) (409)

441 – 640 Podróże służbowe krajowe (409)

442 – 641 Podróże służbowe zagraniczne (409)

443 – 459 Składki na rzecz stowarzyszeń krajowych (409)
644 Działalność klubów i kół poselskich, senackich i parlamentarnych (404/409)
678 Ubezpieczenia osobowe i majątkowe (409)

454 – 458 Składki do organizacji międzynarodowych (403)

461 – 649 Koszty sądowe oraz inne opłaty uiszczane na rzecz Skarbu Państwa z tytułu postępowania sądowego, prokuratorskiego i administracyjnego (403/409)
650 Koszty egzekucyjne, opłaty komornicze i koszty upomnień (403/409)
675 Koszty postępowań sądowych, prokuratorskich i administracyjnych ponoszone przez organy prowadzące postępowania (403/409)
676 Koszty postępowań sądowych (403/409)

462 – UCHYLONY

463 – UCHYLONY

464 – 650 Koszty egzekucyjne, opłaty komornicze i koszty upomnień (403/409)

469 – 457 Składki do organizacji międzynarodowych, w których uczestnictwo związane jest z członkostwem w Unii Europejskiej (403)

472 – UCHYLONY

477 – 456 Rekompensata dla pracodawcy zatrudniającego żołnierza niebędącego żołnierzem zawodowym (405/409)

489 – 478 Pokrycie przejętych zobowiązań po likwidowanych i przekształcanych jednostkach zaliczanych do sektora finansów publicznych i instytutach badawczych (409/PKO)

410 Inne świadczenia finansowane z budżetu

/brak konta w rozporządzeniu/

303 – 202 Świadczenia z ubezpieczeń społecznych w naturze (405)
643 Funkcjonowanie biur poselskich i senatorskich (409)
672 Inne wydatki na rzecz osób fizycznych (409)
673 Wydatki wynikające z umów o staże i praktyki (402)

305 –232 Zasądzone renty (405)

311 – 201 Świadczenia z ubezpieczeń społecznych (405)
203 Pozostałe świadczenia społeczne (405)
211 Świadczenia z pomocy społecznej (405)
215 Świadczenia w naturze (405)
217 Świadczenia z funduszu alimentacyjnego (405)
231 Uposażenia sędziów i prokuratorów w stanie spoczynku oraz uposażenia rodzinne (405)

321 – 212 Stypendia socjalne i inne świadczenia o charakterze socjalnym dla studentów (405)
447 Stypendia o charakterze motywacyjnym dla studentów (405)

324 – 213 Stypendia socjalne dla uczniów (405)
446 Stypendia o charakterze motywacyjnym dla uczniów (405)

325 – 448 Stypendia różne (405)

326 – 214 Inne formy pomocy dla uczniów (405)

413 –243 Składki na ubezpieczenie zdrowotne finansowane ze środków publicznych (405)

419 – 450 Pieniężne nagrody konkursowe (409)
683 Rzeczowe nagrody konkursowe (409)

429 – 216 Zakup świadczeń zdrowotnych dla osób nieobjętych obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego (405)

455 – 636 Szkolenia członków korpusu służby cywilnej (405/409)

Konta zespołu 7

Jak wspomniałem wcześniej, polityka rachunkowości Ministerstwa Finansów nie zawiera przypisania poszczególnych podziałek klasyfikacji budżetowej do kont zespołu 7. Nie można więc odnieść się do gotowych rozwiązań przyjętych przez MF – pozostaje analiza funkcji poszczególnych kont wynikających z rozporządzenia w sprawie rachunkowości budżetowej.

Przychody zespołu 7.

Co wynika z rozporządzenia?

700 – Sprzedaż produktów i koszt ich wytworzenia
Konto 700 służy do ewidencji sprzedaży produktów (wyrobów gotowych i półfabrykatów oraz robót i usług) własnej działalności na rzecz obcych jednostek oraz działalności finansowo wyodrębnionej własnej jednostki oraz kosztu ich wytworzenia.

720 Przychody z tytułu dochodów budżetowych

Konto 720 służy do ewidencji przychodów z tytułu dochodów budżetowych związanych bezpośrednio z podstawową działalnością jednostki, w szczególności dochodów, do których zalicza się podatki, składki, opłaty, inne dochody budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek, należne na podstawie odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych. Na stronie Wn konta 720 ujmuje się odpisy z tytułu dochodów budżetowych, a na stronie Ma konta 720 – przychody z tytułu dochodów budżetowych.

730 Sprzedaż towarów i wartość ich zakupu

Konto 730 służy do ewidencji sprzedaży towarów i wartości ich zakupu.

740 Dotacje i środki na inwestycje

Konto 740 służy do ewidencji dotacji otrzymanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego oraz innych środków na finansowanie działalności podstawowej samorządowych zakładów budżetowych oraz środków pieniężnych przeznaczonych na inwestycje gromadzonych na wydzielonym rachunku bankowym państwowych i samorządowych jednostek budżetowych prowadzących działalność oświatową. Na koncie 740 nie ujmuje się dotacji otrzymanych na finansowanie inwestycji.

750 Przychody finansowe

Konto 750 służy do ewidencji przychodów finansowych. Na stronie Ma konta 750 ujmuje się przychody z tytułu operacji finansowych, w szczególności przychody ze sprzedaży papierów wartościowych, przychody z udziałów i akcji, dywidendy oraz odsetki od udzielonych pożyczek, dyskonto przy zakupie weksli, czeków obcych i papierów wartościowych oraz odsetki za zwłokę w zapłacie należności, dodatnie różnice kursowe.

760 Pozostałe przychody operacyjne

Konto 760 służy do ewidencji przychodów niezwiązanych bezpośrednio z podstawową działalnością jednostki, w tym wszelkich innych przychodów niż podlegające ewidencji na kontach: 700, 720, 730, 750. W szczególności na stronie Ma konta 760 ujmuje się:

1) przychody ze sprzedaży materiałów w wartości cen zakupu lub nabycia materiałów;

2) przychody ze sprzedaży środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz środków trwałych w budowie;

3) odpisane przedawnione zobowiązania, otrzymane odszkodowania, kary, nieodpłatnie otrzymane, w tym w drodze darowizny, aktywa umarzane jednorazowo, rzeczowe aktywa obrotowe, przychody o nadzwyczajnej wartości lub które wystąpiły incydentalnie;

4) równowartość odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych otrzymanych nieodpłatnie przez samorządowy zakład budżetowy, a także od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, na sfinansowanie których samorządowy zakład budżetowy otrzymał środki pieniężne, w korespondencji ze stroną Wn konta 800;

5) zmniejszenie stanu produktów w korespondencji ze stroną Wn konta 490.4

Analizując charakter poszczególnych grup paragrafów dochodowych, wydaje się, że ich przypisanie do kont zespołu 7 mogłoby wyglądać następująco:

Grupa 1xx – 720 Przychody z tytułu dochodów budżetowych (prawdopodobnie za wyjątkiem naliczonych odsetek ujmowanych na koncie 750 Przychody finansowe)
Grupa 3xx, 4xx, 5xx – w zależności od charakteru – 740 Dotacje i środki na inwestycje lub (częściej) 800/810
Par. 769 – 700 – Sprzedaż produktów i koszt ich wytworzenia lub 730 Sprzedaż towarów i wartość ich zakupu
Ponadto na 750 Przychody finansowe zostaną ujęte następujące dochody par. 690, 691, 741, 743, 744 oraz grupa 8xx, ewentualnie odsetki z grupy 1xx i 4xx
Natomiast na 760 Pozostałe przychody operacyjne znajdą się: par. 631, 687, 688, 693, 701 – 731, 770, 771, 777, 778.
Grupa 2xx – co do zasady będzie korygowała wcześniejsze wydatki.

Należy podkreślić, że powyższe przyporządkowanie ma charakter autorski i stanowi próbę uporządkowania nowych paragrafów zgodnie z ekonomiczną treścią operacji gospodarczych.

Koszty zespołu 7

Konta kosztowe zespołu 7 to wspomniane już wcześniej 700 Sprzedaż produktów i koszt ich wytworzenia oraz 730 Sprzedaż towarów i wartość ich zakupu (w korespondencji z par. 769), a także:

751 Koszty finansowe

Konto 751 służy do ewidencji kosztów finansowych. Na stronie Wn konta 751 ujmuje się w szczególności wartość sprzedanych udziałów, akcji i innych papierów wartościowych, odsetki od obligacji, odsetki od kredytów i pożyczek, odsetki za zwłokę w zapłacie zobowiązań, z wyjątkiem obciążających środki trwałe w budowie, odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu operacji finansowych, dyskonto przy sprzedaży weksli, czeków obcych i papierów wartościowych, ujemne różnice kursowe, z wyjątkiem obciążających środki trwałe w budowie.

761 Pozostałe koszty operacyjne

Konto 761 służy do ewidencji kosztów niezwiązanych bezpośrednio z podstawową działalnością jednostki. W szczególności na stronie Wn konta 761 ujmuje się:

1) koszty osiągnięcia pozostałych przychodów w wartości cen zakupu lub nabycia materiałów;

2) kary, odpisane przedawnione, umorzone i nieściągalne należności, odpisy aktualizujące należności, koszty postępowania spornego i egzekucyjnego oraz nieodpłatnie przekazane rzeczowe aktywa obrotowe, koszty o nadzwyczajnej wartości lub które wystąpiły incydentalnie.

W konsekwencji proponuję następujące przyporządkowanie:

konto 751 – paragrafy 690, 691, 741, 743, 744, grupa 8xx, a także ewentualnie odsetki występujące w grupach 1xx i 4xx;
konto 761 – paragrafy 631, 687, 688, 693, 701–731, 770, 771, 777 i 778.

Konto 130 i konta zespołu 2

Do rozstrzygnięcia pozostaje jeszcze sposób prowadzenia ewidencji na kontach zespołu 2, w szczególności 201, 202, 204, 210 i 221, a także na koncie 130 – Rachunek bieżący jednostki.

Opisy do kont 130, 201 oraz 221 (za rozporządzeniem w sprawie rachunkowości budżetowej)

Konto 130 Rachunek bieżący jednostki służy do ewidencji stanu środków pieniężnych oraz obrotów na rachunku bankowym z tytułu wydatków i dochodów (wpływów) budżetowych objętych planem finansowym. Ewidencja szczegółowa do konta 130 jest prowadzona w szczegółowości planu finansowego dochodów i wydatków budżetowych. W przypadku dochodów nieujętych w planie finansowym dochody takie ewidencjonuje się według podziałek klasyfikacji budżetowej.

Konto 201 Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami służy do ewidencji rozrachunków i roszczeń krajowych i zagranicznych z tytułu dostaw, robót i usług, w tym również zaliczek na poczet dostaw, robót i usług oraz kaucji gwarancyjnych, a także należności z tytułu przychodów finansowych. Na koncie 201 nie ujmuje się należności jednostek zaliczanych do dochodów budżetowych, które są ujmowane na koncie 221.

Konto 221 Należności z tytułu dochodów budżetowych służy do ewidencji należności jednostek z tytułu dochodów budżetowych. Na koncie 221 ujmuje się również należności z tytułu podatków pobieranych przez właściwe organy. Zapisy z tego tytułu mogą być dokonywane na koniec okresów sprawozdawczych na podstawie sprawozdań z ewidencji podatkowej (zaległości i nadpłaty). Ewidencja szczegółowa do konta 221 powinna być prowadzona według dłużników i podziałek klasyfikacji budżetowej oraz budżetów, których należności dotyczą. Ewidencja szczegółowa według podziałek klasyfikacji budżetowej może być też stosowana alternatywnie na kontach korespondujących z kontem należności z tytułu dochodów budżetowych.

Warto przy tym zauważyć, że obowiązujące rozporządzenie nie zawiera opisów kont 202, 204 i 210, mimo że są one wykorzystywane w polityce rachunkowości Ministerstwa Finansów.

Można zatem przyjąć, że zdecydowana większość dochodów budżetowych będzie ewidencjonowana w korespondencji z kontem 221, natomiast wydatki częściej z kontem 201.

Posumowanie

Jak ostatecznie będą wyglądały zapowiadane w art. 40a ustawy o finansach publicznych wytyczne dotyczące przypisywania paragrafów klasyfikacji budżetowej do kont księgowych?

Czy Ministerstwo Finansów ograniczy się jedynie do kont kosztowych zespołu 4? Czy wytyczne obejmą również konta zespołu 7, a może cały plan kont?

Niewykluczone również, że konieczna okaże się nowelizacja rozporządzenia w sprawie rachunkowości budżetowej. Przeprowadzona analiza pokazuje bowiem, jak wiele pytań pozostaje nadal bez odpowiedzi.

Tymczasem mamy już drugą połowę lipca, a jednostki sektora finansów publicznych rozpoczęły prace nad planowaniem budżetu na 2027 r. Nadal jednak nie opublikowano nawet projektu wytycznych, o których mowa w art. 40a ustawy o finansach publicznych. Trudno uznać taki stan za sprzyjający spokojnemu przygotowaniu się do wdrożenia nowej klasyfikacji budżetowej.

Autor: Piotr Rybicki

Tekst może być aktualizowany. Ostatnia aktualizacja: 22.07.2026 godz. 11.46

POWIĄZANE ARTYKUŁYWIĘCEJ OD AUTORA

Inwentaryzacja w wystąpieniu pokontrolnym Najwyższej Izby Kontroli dot. funkcjonowania Warszawskiego Szpitala Południowego

Klasyfikacja 2027: próg 10 tys. zł znika, jednak wątpliwości zostają

Zabezpieczone: Klasyfikacja budżetowa – materiały dodatkowe

Inwentaryzacja infrastruktury i usług telekomunikacyjnych

Wakacje 2027

POWIĄZANE ARTYKUŁY WIĘCEJ OD AUTORA